Culturele drempels wegwerken

Voor je onderstaande tekst leest, kan je als oefening eens nagaan welke dingen er in jouw jeugdwerking voor kunnen zorgen dat vluchtelingen eventueel zouden afhaken. Wat denk je te kunnen en willen aanpassen om je werking toegankelijker te maken voor hen en wat zeker niet?  Weet dat er geen goede of foute antwoorden op deze vragen bestaan, het is vooral belangrijk dat jullie je als groep goed voelen bij veranderingen die jullie eventueel zouden doorvoeren. Deze denkoefening kan je bovendien meer opleveren op lange termijn. Je maakt je werking toegankelijker voor een bredere doelgroep dan enkel vluchtelingen. Veel van deze zaken gaan immers ook op voor jongeren die niet per se gevlucht zijn, maar wel uit een andere cultuur komen.

Vluchtelingenkinderen die voor jouw werking kiezen, doen dit omdat ze de activiteiten die jullie organiseren, leuk vinden. Je moet je activiteitenkalender dus zeker niet helemaal omgooien.. Toch zijn er een aantal zaken waar je op kan letten:

  • Als tijdens je activiteiten en op kamp jongens en meisjes gemengd worden, zorg er dan voor dat je dit op voorhand duidelijk maakt. Dit is niet in alle culturen vanzelfsprekend, vooral niet wanneer het over wassen en slapen gaat. Het inlichten van de ouders/begeleiders en hen geruststellen dat er steeds toezicht is, blijkt meestal voldoende.

  • Vraag aan de kinderen en hun ouders/begeleiders of ze speciale wensen hebben in verband met het eten. Zo eten moslimkinderen bijvoorbeeld geen varkensvlees. Praktisch is het niet altijd haalbaar om te zorgen voor bijvoorbeeld halal vlees, maar zorg dan bijvoorbeeld voor een vegetarisch alternatief.

  • Na de vergadering drinken veel jongeren graag samen een pintje. Of meerdere pintjes. Zelden zullen ze andere jongeren ertoe verplichten mee te drinken, maar de groepsdruk kan hoog zijn. Als het dan steeds Mohamed is die omwille van zijn geloof de enige is die niet mee kan drinken, zal hij zich al snel een buitenstaander voelen. Geef jongeren die om welke reden ook met bepaalde dingen niet mee wensen te doen steeds het gevoel dat ze er zo ook bij horen. Dat ze erbij horen om wie ze zijn en niet om het aantal pinten dat ze bijvoorbeeld kunnen drinken.

  • Hou er ook rekening mee dat een uniform raar kan overkomen bij mensen die nieuw zijn in ons land. Vluchtelingen hebben vaak geen al te beste ervaringen met uniformen. Soldaten dragen ze, politie draagt ze,… Anderzijds kan je met een uniform ook een ‘wij’-gevoel creëren. Het zorgt voor verbondenheid en als je al een andere taal spreekt en een andere afkomst hebt, voel je je misschien wel verbonden door het dragen van hetzelfde uniform. Praat vooral met de jongeren: voelen ze zich goed bij het dragen van een uniform? Hebben ze genoeg financiële middelen om het te betalen? Je kan bijvoorbeeld enkel bepaalde delen van het uniform verplichten. Zo wordt het minder duur.

  • Een vlaggengroet, kreten, formatie… het hoort er allemaal bij! Het zorgt er echter wel voor dat de jeugdbeweging militaristisch kan overkomen. Leg aan de kinderen en jongeren goed uit waarom jullie dat doen en wat het eigenlijk betekent. Het zal geen grote valkuil zijn, maar het is goed te weten dat het gewoontes zijn die voor mensen die niet in Vlaamse jeugdwerk thuis zijn, raar kunnen overkomen.

  • Hou rekening met de achtergrond van kinderen. Zo speel je beter geen oorlogsspelletjes als je weet dat een bepaald kind een oorlog van zeer dichtbij heeft meegemaakt. Spelletjes waarbij de bom ontploft (‘tik tak boem’) speel je beter niet.

  • Spelen met eten is zeker niet vanzelfsprekend voor vluchtelingenkinderen. Voor velen is het onbegrijpelijk dat wij dat doen. Hetzelfde met waterballonnen: voor sommige nieuwkomers voelt dit echt aan als verspilling.

  • Wanneer je een dag plant waarop je tijdens je spel gigantisch vuil zal worden, bereid hen er dan op voor.

Concludeer uit dit verhaal vooral dat de gewoontes die voor ons vanzelfsprekend zijn, dat niet altijd zijn voor nieuwkomers. Door met elkaar te praten, kom je al heel wat te weten over hoe zij bepaalde dingen zouden aanpakken. Je leert op die manier ook heel wat over hun cultuur, wat heel verrijkend is!